HƯỚNG DẪN SƠ CỨU KHI TRẺ BỊ SẶC SỮA
Sặc sữa là hiện tượng khi trẻ hít phải sữa vào đường thở, khiến sữa tràn vào khí quản, phế quản, thậm chí có thể vào tận các phế nang. Tình trạng này gây tắc nghẽn đường hô hấp hoặc cản trở quá trình trao đổi khí giữa phế nang và mao mạch, dẫn đến việc trẻ bị thiếu oxy do đường thở bị tắc.
- Mục đích xử trí khi trẻ bị sặc sữa
Loại bỏ lượng sữa mà trẻ đã hít vào đường hô hấp;
Cấp cứu để giúp trẻ thoát khỏi tình trạng suy hô hấp;
Cấp cứu trong trường hợp trẻ ngưng tim, ngưng thở.
- Nguyên nhân thường gặp dẫn đến trẻ bị sặc sữa
- Mẹ cho trẻ bú không đúng tư thế hoặc cho bú khi trẻ đang khóc, ho, cười, hay hóng chuyện.
- Sữa mẹ quá nhiều hoặc núm vú cao su quá rộng, khiến sữa ra nhiều và trẻ không kịp nuốt.
- Trẻ có thói quen vừa bú vừa ngủ nhưng không kịp nuốt sữa, khiến sữa trào lên mũi và khí quản gây sặc.
- Trẻ đói quá nên bú vội, bú nhanh dẫn đến sặc và ọc sữa lên mũi.
- Cách nhận biết trẻ bị sặc sữa
- Trẻ đang bú, sau khi bú, hoặc đang ngủ đột ngột ho, sặc sụa, tím tái.
- Sữa có thể trào ra mũi và miệng.
- Trẻ có biểu hiện hốt hoảng, da xanh tái, cơ thể có thể mềm nhũn hoặc co cứng.
- Trường hợp nặng, trẻ có thể ngừng thở, ngừng tim.
- Xử trí khi phát hiện trẻ bị sặc sữa
- Ngừng cho bé bú ngay khi bé bị sặc.
- Giữ bé thẳng đứng trong vài giây, hỗ trợ đầu và cổ trong tư thế thẳng đứng.
- Vỗ nhẹ vào lưng bé.
- Các bước sơ cứu nhanh khi trẻ bị sặc sữa:
- Nếu trẻ còn ho được: Nghiêng đầu trẻ sang một bên, lau sạch sữa ở mũi, miệng trẻ. Khuyến khích để trẻ ho. Tuyệt đối không dùng tay móc họng trẻ.
- Nếu trẻ không ho được, nhưng còn tỉnh:
- Bước 1: Cho trẻ nằm sấp để đầu thấp hơn ngực trên mặt trong cẳng tay tựa vào đùi. Giữ vùng đầu và cằm trẻ ở tư thế thẳng.
- Bước 2: Vỗ lưng: Vỗ liên tiếp 5 cái đủ mạnh vào vùng giữa 2 bả vai của trẻ theo hướng xuống dưới và ra trước. Sau khi vỗ xong, nhẹ nhàng lật trẻ ngược lại xem trẻ đã tự thở được chưa, da đã hồng hơn chưa.
- Bước 3: Sau khi vỗ lưng, dùng cẳng tay còn lại đặt lên lưng trẻ, bàn tay giữ đầu và cổ.
- Bước 4: Lật ngửa trẻ một cách cẩn thận (giữ chặt đầu và cổ), giữ trẻ nằm ngửa trên mặt trong cẳng tay tựa vào đùi. Giữ đầu thấp hơn cơ thể.
- Bước 5: Ấn ngực 5 lần ở vị trí 1⁄2 dưới xương ức, ngay dưới đường liên vú. Mỗi lần đẩy ngực khoảng 1s, cố gắng tạo áp lực đủ để sữa ra ngoài.
- Bước 6: Lặp lại chu kỳ 5 lần vỗ lưng và 5 lần ấn ngực cho đến trẻ thở lại hoặc khi trẻ không đáp ứng. Tiếp tục đánh giá dấu hiệu hồi phục, nếu trẻ vẫn chưa hồi phục tiếp tục vỗ lưng - ấn ngực cho đến khi trẻ có dấu hiệu hồi phục (có thể 6 – 10 lần).
- Bước 7: Thông thoáng đường thở bằng hút mũi miệng: Trong khi thực hiện vỗ lưng - ấn ngực cần làm thông thoáng đường thở cho trẻ. Dùng dụng cụ hút để hút mũi miệng cho trẻ, hút miệng trước, mũi sau. Nếu cấp cứu tại nhà, không có sẵn dụng cụ hút mũi miệng, người cấp cứu có thể dùng miệng để hút nhanh cho trẻ. Khi trẻ đã hồi phục, vẫn đưa trẻ đến trung tâm y tế gần nhất để theo dõi tiếp.
- Nếu trẻ bất tỉnh:
- Bước 1: Lập tức gọi hỗ trợ từ người thân, cấp cứu y tế (gọi điện thoại, bật chế độ loa ngoài và làm theo hướng dẫn). Người cấp cứu có thể ngồi hoặc quỳ tùy theo điều kiện.
- Bước 2: Ngay lập tức ép tim - thổi ngạt cho trẻ:
- Ép tim: vị trí 1/2 dưới xương ức, chiều sâu 1/3 đường kính trước sau của lồng ngực, 30 lần ép tim - 2 lần thổi ngạt (nếu chỉ có một mình). Hoặc 15 lần ép tim - 2 lần thổi ngạt (nếu có ≥ 2 người cấp cứu).
- Thổi ngạt miệng - miệng hoặc thổi ngạt miệng - mũi cho trẻ: Thổi hơi vào trong 1 giây, chú ý quan sát lồng ngực trẻ phồng lên. Lặp lại 2 lần.
- Nếu lồng ngực không phồng lên, lặp lại động tác ngửa đầu nâng cằm, điều chỉnh tư thế ngửa đầu.
- Miệng - mũi: Hít một hơi bình thường, trùm kín và chặt miệng của người cấp cứu lên miệng và mũi của trẻ.
- Miệng - miệng: Hít một hơi bình thường, trùm kín và chặt miệng người cấp cứu lên miệng của trẻ. Kẹp chặt cánh mũi với ngón cái và ngón trỏ, bàn tay tì lên trán trẻ
- Tiếp tục cấp cứu tại chỗ đến khi trẻ hồng trở lại hoặc có nhân viên y tế hỗ trợ.
- Lưu ý khi sơ cứu trẻ sơ sinh: Quá trình sơ cứu trẻ SS bị sặc sữa cần được thực hiện nhanh chóng, vì trẻ chỉ sau 1-2 phút không thở được sẽ xuất hiện các biểu hiện nguy hiểm.
- Hướng dẫn phòng ngừa khi trẻ bị sặc sữa:
- Không nên cho trẻ ăn khi đang khóc, đang ho, trẻ vừa ăn, vừa ngủ hoặc chơi đùa, miệng ngậm vú sữa vẫn chảy nhưng không nuốt, khi thở mạnh có thể làm sữa chảy vào đường thở, khi trẻ cười dễ bị sặc.
Khi sữa mẹ quá nhiều nên kẹp đầu ti khi cho trẻ bú, chọn núm vú cao su có lỗ thông phù hợp, không nên đổ sữa thẳng vào miệng bé hoặc đổ nhanh, khi thở mạnh có thể làm sữa chảy vào đường thở.
Nguồn: Sưu tầm
Biên soạn: DS. VÕ HOÀNG VINH
Bệnh viện đa khoa Khu vực Gò Công









Ý kiến của bạn
Ý kiến bạn đọc (0)
Chưa có ý kiến nào cho bài viết này.