Dữ liệu cá nhân trong thời đại số – chung tay bảo vệ dữ liệu người bệnh và dữ liệu y tế

Trong thời đại chuyển đổi số, dữ liệu ngày càng trở thành một nguồn tài nguyên quan trọng đối với hoạt động của mỗi cơ quan, tổ chức và cá nhân. Đặc biệt trong lĩnh vực y tế, quá trình số hóa hồ sơ bệnh án, quản lý thông tin khám chữa bệnh, thanh toán điện tử, tư vấn và chăm sóc sức khỏe từ xa đang mang lại nhiều tiện ích cho người dân và cơ sở y tế.

Tuy nhiên, đi cùng với những lợi ích đó là yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đặc biệt là dữ liệu sức khỏe và thông tin khám chữa bệnh của người bệnh. Đây là những thông tin có tính riêng tư cao, nếu bị lộ, mất hoặc sử dụng không đúng mục đích có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của người bệnh.

1. Dữ liệu cá nhân là gì?

 

Dữ liệu cá nhân là những thông tin gắn với một cá nhân hoặc giúp xác định một cá nhân cụ thể. Trong hoạt động khám chữa bệnh, dữ liệu cá nhân có thể bao gồm nhiều loại thông tin như:

  • Họ và tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, địa chỉ, số điện thoại.
  • Số căn cước công dân và các thông tin định danh khác.
  • Thông tin về bảo hiểm y tế.
  • Thông tin về quá trình khám, chữa bệnh.
  • Kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc.
  • Thông tin về bệnh lý, tiền sử bệnh và tình trạng sức khỏe.
  • Hồ sơ bệnh án và hồ sơ bệnh án điện tử.
  • Thông tin thanh toán, viện phí và các giao dịch liên quan đến khám chữa bệnh.

Trong đó, dữ liệu về sức khỏe và thông tin khám chữa bệnh là nhóm dữ liệu cần được đặc biệt quan tâm bảo vệ, bởi đây là những thông tin riêng tư của mỗi người bệnh.

2. Vì sao cần bảo vệ dữ liệu người bệnh?

Trong môi trường y tế số, dữ liệu của người bệnh được tạo lập, lưu trữ và trao đổi trên nhiều hệ thống khác nhau như hệ thống quản lý bệnh viện, hệ thống xét nghiệm, hệ thống chẩn đoán hình ảnh, hồ sơ bệnh án điện tử, cổng thanh toán và các nền tảng phục vụ chuyển đổi số.

Nếu các hệ thống và tài khoản không được bảo vệ tốt, dữ liệu có thể đối mặt với nhiều nguy cơ như:

  • Người không có thẩm quyền truy cập hoặc xem thông tin người bệnh.
  • Mất hoặc rò rỉ hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm, thông tin sức khỏe.
  • Tài khoản của cán bộ, nhân viên y tế bị đánh cắp.
  • Mã độc, virus hoặc phần mềm độc hại xâm nhập hệ thống.
  • Dữ liệu bị thay đổi, xóa hoặc mã hóa trái phép.
  • Dữ liệu bị sao chép, chia sẻ hoặc sử dụng không đúng mục đích.
  • Người bệnh bị lừa đảo thông qua việc khai thác các thông tin cá nhân bị lộ.

Một sự cố dữ liệu không chỉ gây ảnh hưởng đến hoạt động của bệnh viện mà còn có thể ảnh hưởng đến quyền riêng tư, uy tín và quyền lợi chính đáng của người bệnh.

3. Những biện pháp bệnh viện cần thực hiện để bảo vệ dữ liệu y tế

Bảo vệ dữ liệu y tế không phải là nhiệm vụ riêng của bộ phận công nghệ thông tin. Đây là trách nhiệm của toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động trong bệnh viện.

Bảo vệ tài khoản và mật khẩu

Mỗi cán bộ, nhân viên cần sử dụng tài khoản được cấp riêng; không chia sẻ tài khoản, mật khẩu cho người khác và không sử dụng một mật khẩu đơn giản cho nhiều hệ thống.

Cần đặt mật khẩu đủ mạnh, thay đổi khi có nguy cơ bị lộ và đăng xuất khỏi hệ thống khi không còn sử dụng.

Chỉ truy cập dữ liệu khi cần thiết

Cán bộ, nhân viên y tế chỉ nên truy cập thông tin người bệnh trong phạm vi nhiệm vụ được giao.

Không tự ý tra cứu hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm hoặc thông tin sức khỏe của người bệnh khi không phục vụ công việc chuyên môn.

Không tò mò – không tự ý xem – không tự ý cung cấp thông tin người bệnh.

 

 

Không chia sẻ thông tin người bệnh trên mạng xã hội

Không chụp ảnh, quay video màn hình máy tính, hồ sơ bệnh án hoặc kết quả khám chữa bệnh của người bệnh để đăng tải lên Facebook, Zalo, TikTok hoặc các nền tảng mạng xã hội khác khi chưa được phép.

Ngay cả khi thông tin được chia sẻ với mục đích tốt, việc công khai dữ liệu sức khỏe có thể ảnh hưởng đến quyền riêng tư của người bệnh.

Cảnh giác với email, tin nhắn và đường link lạ

Các cuộc tấn công mạng có thể bắt đầu từ một email hoặc tin nhắn tưởng như bình thường.

Cán bộ, nhân viên cần thận trọng với:

  • Email yêu cầu cung cấp mật khẩu.
  • Đường link không rõ nguồn gốc.
  • Tệp đính kèm bất thường.
  • Phần mềm yêu cầu cài đặt không rõ nguồn gốc.
  • Tin nhắn yêu cầu đăng nhập hoặc xác nhận tài khoản.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, không tự ý mở tệp, truy cập đường link hoặc cung cấp thông tin, mà cần thông báo cho bộ phận phụ trách công nghệ thông tin/an toàn thông tin của bệnh viện.

Bảo vệ máy tính và thiết bị làm việc

Máy tính sử dụng để truy cập hệ thống thông tin y tế cần được bảo vệ bằng các giải pháp phù hợp; thường xuyên cập nhật hệ điều hành, phần mềm bảo mật và thực hiện các biện pháp phòng chống mã độc.

Không tự ý cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc hoặc sử dụng thiết bị lưu trữ không được kiểm soát trên máy tính dùng để xử lý dữ liệu y tế.

Sao lưu và bảo vệ dữ liệu

Dữ liệu khám chữa bệnh cần được sao lưu định kỳ, có phương án phục hồi khi xảy ra sự cố và được bảo vệ trước nguy cơ truy cập trái phép.

Việc sao lưu không chỉ nhằm phòng ngừa mất dữ liệu do sự cố kỹ thuật mà còn là một trong những biện pháp quan trọng để bệnh viện duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố an toàn thông tin hoặc tấn công mạng.

4. Người bệnh cũng cần chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân

Bên cạnh trách nhiệm của bệnh viện, người bệnh và người nhà người bệnh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thông tin cá nhân.

Khi sử dụng các dịch vụ y tế số, người bệnh nên:

  • Không cung cấp thông tin cá nhân cho các tổ chức, cá nhân không rõ mục đích.
  • Không công khai hình ảnh căn cước công dân, thẻ bảo hiểm y tế, phiếu khám bệnh hoặc kết quả xét nghiệm trên mạng xã hội.
  • Không chia sẻ mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin tài khoản cho người khác.
  • Kiểm tra kỹ các tin nhắn, đường link liên quan đến khám chữa bệnh, thanh toán và nhận kết quả.
  • Thông báo cho bệnh viện khi phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng hoặc cung cấp cho người khác mà không được phép.

5. Bảo vệ dữ liệu y tế là bảo vệ quyền riêng tư của người bệnh

Chuyển đổi số y tế giúp nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm thời gian chờ đợi, tăng khả năng kết nối và chia sẻ thông tin phục vụ công tác chuyên môn. Tuy nhiên, chuyển đổi số chỉ thực sự bền vững khi đi cùng với an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Mỗi cán bộ, viên chức, người lao động trong bệnh viện cần hình thành thói quen:

Đúng người – đúng quyền – đúng mục đích – đúng quy định.

Mỗi người bệnh cần chủ động:

Không tùy tiện cung cấp – không công khai – không chia sẻ thông tin sức khỏe của mình trên môi trường mạng.

 

 

 

Bảo vệ dữ liệu y tế không chỉ là bảo vệ một hệ thống máy tính hay một cơ sở dữ liệu. Đó là bảo vệ quyền riêng tư, sự an toàn và niềm tin của người bệnh đối với cơ sở y tế.

Hãy cùng xây dựng môi trường y tế số an toàn

Bảo vệ dữ liệu cá nhân hôm nay – bảo vệ quyền riêng tư và niềm tin của người bệnh ngày mai.

Mỗi cán bộ y tế cẩn trọng hơn một bước, mỗi người bệnh chủ động hơn một chút và mỗi hệ thống được bảo vệ tốt hơn sẽ góp phần xây dựng một môi trường y tế số an toàn, tin cậy và lấy người bệnh làm trung tâm.

Tổ CNTT. BV ĐKKV Gò Công

★ ★ ★ ★ ★
0 / 5 (0 đánh giá)

Ý kiến của bạn

Ý kiến bạn đọc (0)

Chưa có ý kiến nào cho bài viết này.